I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của sử thi: không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, lời người kể chuyện và lời nhân vật.

Biết nhận xét nội dung bao quát của văn bản; biết phân tích các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật và mối quan hệ giữa chúng; nêu được ý nghĩa của tác phẩm đối với người đọc.

Hiểu được sử thi I-li-át trong văn hoá của nhân loại và ý nghĩa, giá trị của sử thi với đời sống đương đại.

II. TRI THỨC NGỮ VĂN

Sử thi (anh hùng ca) là thể loại tự sự dài, dung lượng đồ sộ, ra đời vào thời cổ đại.

Cốt truyện của sử thi xoay quanh những biến cố trọng đại liên quan đến vận mệnh của toàn thể cộng đồng như chiến tranh hay công cuộc chinh phục thiên nhiên để ổn định và mở rộng địa bàn cư trú.

Nhân vật sử thi là người anh hùng đại diện cho sức mạnh, phẩm chất lí tưởng và khát vọng chung của cộng đồng.

Không gian sử thi kì vĩ, cao rộng, mang tính cộng đồng, có thể bao quát cả thế giới thần linh và con người.

Thời gian sử thi là quá khứ thiêng liêng, thuộc về một thời đại xa xưa được cộng đồng ngưỡng vọng.

Lời kể trong sử thi thành kính, trang trọng; nhịp điệu chậm rãi; trần thuật tỉ mỉ, lặp đi lặp lại những từ ngữ khắc hoạ đặc điểm cố định của nhân vật, sự vật; thường xuyên sử dụng biện pháp tu từ so sánh và điệp ngữ. Lời người kể chuyện và cả lời nhân vật nhiều khi mang tính khoa trương, cường điệu.

Diễn xướng sử thi: Sử thi cổ sơ được diễn xướng trong không gian nghi lễ, gắn liền với những hoạt động tín ngưỡng của một nền văn hóa

Tư duy thần linh chủ nghĩa: Sử thi cổ đại chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi tư duy thần lih chủ nghĩa, coi sự hiện hữu của những thế lực siêu nhiên (thần linh, quái vật, phép thuật…) như một phần của chính cuộc sống con người. Tuy nhiên con người với ý thức bổn phận, danh dự và tinh thần cộng đồng vẫn là trọng tâm của truyện kể sử thi.

 

Đọc thêm về sử thi tại đây:

- Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi (đồng chủ biên, 2007), Từ điển thuật ngữ văn học, NXB Giáo dục, Hà Nội.

- Nguyễn Văn Khỏa (1978), Anh hùng ca Hô-me-rơ, NXB Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội.

- Nhiều tác giả (2002), Văn học phương Tây, NXB Giáo dục, Hà Nội.

- Lưu Đức Trung (2007), Văn học Ấn Độ, NXB Giáo dục, Hà Nội.

III. ĐỌC VĂN BẢN

 

IV. TRI THỨC KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ, TÁC PHẨM 

1. Tác giả

Hô-me-rơ là nhà thơ huyền thoại của Hy Lạp cổ đại, được coi là tác giả của sử thi I-li-át và Ô-đi-xê.

- Một số tài liệu từ thời cổ đại ước định Hô-me-rơ sống trong khoảng thế kỉ VIII - VII trước Công nguyên, nhưng không thống nhất về quê quán của nhà thơ, không rõ ở Hy Lạp hay ở Tiểu Á.

- Theo truyền thuyết, ông bị mù và là một người hát rong - kể chuyện tài năng.

- Một số học giả cho rằng Hô-me-rơ có thể là một cái tên hư cấu, hoặc là tên gọi chung cho một tập thể người hát rong - kể chuyện từ thời cổ đại.

- Hai tác phẩm nổi tiếng của ông là I-li-át và Ô-đi-xê.

2. Tác phẩm sử thi I-li-át

I-li-át được cho là ra đời từ thế kỉ VIII trước Công nguyên.

- Đây là thiên sử thi đồ sộ gồm 15693 câu thơ, chia làm 24 khúc ca, kể về những sự kiện diễn ra trong 51 ngày, năm thứ mười cuộc chiến trang của những người Hy Lạp tấn công thành Tơ-roa ở vùng tây bắc bán đảo Tiểu Á, cuộc chiến tranh được xác định là đã diễn ra vào khoảng thế kỉ XII trước Công nguyên.

- Với cốt truyện được huyền thoại hóa, I-li-át ngợi ca vẻ đẹp lý tưởng của con người trong chiến tranh.

 I-li-át  - thiên anh hùng ca của Hô-me-rơ, Cuốn VIII, dòng 245–53, bản tiếng Hy Lạp, cuối thế kỷ V, đầu thế kỷ VI của Công nguyên

3. Văn bản Héc - to từ biệt Ăng-đrô-mác

Vị trí

- Được trích từ sử thi I-li-át, là đoạn trích từ câu thơ 370 đến 496, khúc ca VI, sử thi I-li-át.

Bố cục

- Phần 1 (từ đầu đến “tất tả theo sau”): Hec-to về nhà tìm Ăng-đrô-mác.

- Phần 2 (tiếp theo đến “vui lòng người mẹ”): Cuộc nói chuyện giữa Hec-to và Ăng-đrô-mác.

- Phần 3 (còn lại) Ăng-đrô-mác trở về nhà.

Trò chơi "Giải ô chữ"

V. NHIỆM VỤ TRƯỚC KHI ĐẾN LỚP

1. Đọc văn bản

- Tìm hiểu tri thức Ngữ văn qua thẻ ghi nhớ Flashcard.

- Đọc văn bản Héc-to từ biệt Ăng-dro-mác – Hô-me-rơ

- Nghe audio đọc tác phẩm

- Xem, gạch chân các từ khóa nội dung về tác giả Hô-me-ro và tác phẩm, chú ý các thẻ đọc xuất hiện trong bài.

- Thực hiện trò chơi “Giải ô chữ” trên website.

2. Nghe và thực hiện các nhiệm vụ trong bài giảng Scorm

- Hoàn thành các nhiệm vụ sau vào vở:

 

 

- Hoàn thành hệ thống câu hỏi trên ispring.

3. Chia sẻ cảm nhận trên thư mục Cộng đồng

- Các em truy cập thư mục “Cộng đồng” ghi lại những băn khoăn về các tác giả và văn bản.