I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

 Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của văn bản chèo hoặc tuồng như: đề tài, tính vô danh, tích truyện, nhân vật, lời thoại, phương thức lưu truyền; phát hiện được các giá trị đạo đức, văn hoá từ văn bản được học.

 Nhận biết và phân tích được bối cảnh lịch sử - văn hóa được thể hiện trong tuồng.

II. TRI THỨC CHUNG 

1. Tuồng

Tuồng là một loại hình kịch hát cổ truyền của dân tộc, phát triển mạnh dưới triều Nguyễn ở vùng Nam Trung Bộ. Tuồng có hai bộ phận tương đối khác biệt nhau là tuồng cung đình và tuồng dân gian.

Nghệ thuật tuồng mang tính tổng hợp, phối hợp cả văn học, ca nhạc và vũ đạo.

Tích tuồng dân gian giàu yếu tố hài, hướng tới châm biếm các thói hư tật xấu hay đả kích một số hạng người nhất định trong xã hội. Một tích tuồng thường có nhiều dị bản, do nó được bổ sung, nắn chỉnh thường xuyên trong quá trình biểu diễn, lưu truyền.

2. Vở tuồng “Nghêu, Sò, Ốc, Hến”

Thể loại:

- Thuộc loại tuồng dân gian -  tuồng đồ (tuồng hài)

Tóm tắt: 

- Ốc hợp tác với Nghêu đột nhập nhà trùm Sò để ăn trộm. Nghêu bị bắt giữ còn Ốc chạy thoát được.

- Ốc đem đồ ăn trộm bán cho Thị Hến thì trùm Sò và lí trưởng dẫn người ập đến bắt quả tang. Lí trưởng lợi dụng chuyện này đòi Thị Hến đút lót. Việc không thành, tất cả dắt nhau lên huyện đường.

- Tại đây, Ốc bị phạt tù, Nghêu và lí trưởng bị đánh đòn. Riêng lí trưởng, trùm Sò còn phải chi tiền để hối lộ tri huyện.

- Nhờ có nhan sắc, Thị Hến không những không bị hạch tội, lại còn được tri huyện và đề lại “chiếu cố hẹn hò”.

- Lũ háo sắc ấy (có thêm cả lí trưởng) rơi vào bẫy của Thị Hến khi giáp mặt nhau tại nhà chị ta và bị các bà vợ đến đánh ghen một trận tơi bời.

3. Trích đoạn “Huyện đường”

 Vị trí: 

- Thuộc cảnh I của hồi thứ II của vở kịch.

 Nội dung chính:

- Đoạn trích dưới đây kể lại một cảnh làm việc nơi huyện đường, vào thời điểm diễn ra cuộc kiện tụng giữa các nhân vật liên quan đến vụ trộm.

 Bố cục: 

- Phần 1: Từ đầu đến “Vào ra cũng phải chuyên cần”: Tri huyện tự bạch 

- Phần 2: Còn lại: Đề lại và tri huyện tính toán, bày mưu để có thể lấy được tiền từ vụ xét xử.

Xem thêm về đoạn trích Huyện đường và một số trích đoạn trong vở Nghêu, Sò, Ốc Hến tại đây:

TRÍCH ĐOẠN: HUYỆN ĐƯỜNG (TUỒNG)

Trò chơi "Giải ô chữ"

III. NHIỆM VỤ TRƯỚC KHI ĐẾN LỚP

1. Đọc văn bản

- Tìm hiểu tri thức Ngữ văn qua thẻ ghi nhớ Flashcard.

- Đọc văn bản Huyện đường (Trích tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến)

- Nghe audio đọc tác phẩm

- Xem, gạch chân các từ khóa nội dung về văn bản Huyện đường và vở tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến, chú ý các thẻ đọc xuất hiện trong bài.

- Thực hiện trò chơi “Giải ô chữ” trên website.

2. Nghe và thực hiện các nhiệm vụ trong bài giảng Scorm

- Hoàn thành các câu hỏi sau vào vở ghi bằng hệ thống từ khóa

- Chỉ ra và phân tích của một số chỉ dẫn sân khấu có trong đoạn trích Huyện đường

- Chỉ ra một số yếu tố tạo nên tiếng cười trong đoạn trích: Tình huống, ngôn ngữ và hành động của các nhân vật, thủ pháp gây cười,…

- Hoàn thành hệ thống câu hỏi trên ispring.

3. Chia sẻ cảm nhận trên thư mục Cộng đồng

- Các em truy cập thư mục “Cộng đồng” ghi lại những băn khoăn về các tác giả và văn bản.

- Em có suy nghĩ gì về việc loại hình tuồng khó tiếp cận với khán giả hiện đại?

- Nêu cảm nhận của em sau khi xem các trích đoạn của vở tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến.